Suriname: Kansen Bouterse vergroot bij verkiezingen

(Artikel van: Nu.nl)

Somohardjo was niet tevreden met de posities die zijn partij kreeg toebedeeld op de kieslijst. De overige partners weigerden in te gaan op de wens van Somohardjo, voor meer dan de tien plekken die zijn partij bij de vorige verkiezingen toebedeeld kreeg. De coalitiepartners besloten daarom uit elkaar te gaan en gaat de Pertjajah Luhur alleen de verkiezingen in. Somohardjo denkt met zijn partij zo meer zetels in de wacht te slepen. De Pertjajah Luhur voorman stelde  voor om op regionaal niveau wel in Nieuw Front verband samen te werken. Die constructie, die met scepsis is ontvangen, wordt door de overige partners(NPS, VHP en SPA red.) bestudeerd. Die beslissen bij hun respectieve partijcongressen over het voorstel. 

Positie Bouterse

Desi Bouterse's NDP en de Mega Combinatie, waar de NDP deel van uitmaakt, spint garen bij de breuk in de Surinaamse regeercombinatie. De Mega Combinatie doet het al geruime tijd goed in de peilingen en dat beeld zal waarschijnlijk groeien. Bouterse wil zoals hij liet doorschemeren nog één keer proberen op democratie wijze aan de macht te komen. Hij heeft daarbij zijn ambitie om president te worden openlijk kenbaar gemaakt. Hij pleit zelfs voor rechtstreekse presidentsverkiezingen en een verdere vereenvoudiging van het Surinaams kiessysteem in de toekomst. 

Consequenties

Het vertrek van de partij van Somohardjo uit regeercombinatie heeft verder geen gevolgen voor de coalitieregering. Dit omdat ten eerste Suriname pre-electorale combinatievorming toestaat. Partijen mogen dus nog voor de verkiezingen samenwerkingsverbanden sluiten. In het huidige geval is het Nieuw Front pre-electoraal gevormd, maar heeft ze post-electoraal twee andere partners erbij gehaald, omdat ze in eerste instantie geen meerderheid(26 zetels red.) hadden.(23 zetels red.). De ingewikkelde situatie doet zich voor dat deze partners ook al bestaan uit twee afzonderlijke partijcombinaties(A-combinatie en DA-91). Deze twee combinatie's hadden samen zes zetels. Opgeteld bij die van het Nieuw Front kwam de uiteindelijke regeercoalitie op 29 zetels. Maar omdat de Pertjajah Luhur van Somohardjo nu zegt dat zijn ministers aanblijven, omdat er geen sprake zou zijn van een politiek conflict, het kabinet Venetiaan IV gewoon kan doorregeren.

Nieuw kiessysteem

Deze rare constructies zijn onder andere aanleiding voor Bouterse's NDP, maar ook andere partijen als de Christelijk geörienteerde DOE van Carl Breeveld en landbouwerspartij PVF, om te pleiten voor drastische wijziging van het hele kiessyteem. Het huidig kiesssysteem dwingt partijen ondermeer tot pre-electorale blokvorming, waardoor de nadruk op de knikkers en nauwelijks op partijprogramma's komt te liggen. Kleine partijen die alleen de verkiezingen ingaan zijn bij voorbaat kansloos. Ook het instrument van informateurs en formateurs is in Suriname volgens het huidig kiessyteem ondenkbaar.  In feite is het niet goed duidelijk wie bijvoorbeeld na een verkiezing het initiatief tot coalitiegesprekken mag nemen. De partij of partijcombinatie die de meerderhied haalt, gaat er automatisch vanuit dat zij het initiatief heeft. Maar het kan ook anders lopen zoals in 1996 ook is gebeurd. Want inbreken in een nog te vormen coalitie is ook mogelijk volgens het huidig systeem. En daar maakte Bouterse's NDP toendertijd handig gebruik van, door met succes in te beuken op gevoeligheden binnen de toenmalige Nieuw Frontcombinatie. De NDP verwierf toen samen met splintergroepen uit het Nieuw Front en andere kleinere partijen regeermacht, ondanks zij(NDP red.) niet de meerderheid had (16 zetels red.) Ze waren individueel wel de grootste. Samen met genoemde partijen vormden zij achteraf toch een meerderheid en konden regeren. Om een einde te maken aan dergelijke situaties is verandering van het kiessysteem dus zware inzet bij de komende parlementsverkiezingen die in Suriname op 25 mei aanstaande gehouden worden.